વ્યંગ્ય કવન : (૨૭) ‘માગી માગીને માગ્યું વડું વરદાનમાં!!!’

વલીભાઈ મુસા

(અછાંદસ)

બ્રિટીશ શાસનકાળની વાત;

રાજાઓ, નવાબો અને રાણાઓ હતા ખંડિયા શાસક,

નીતિવિષયક નિર્ણયોમાં તેમનું કશું ન ચાલે, અને આમેય સઘળી રીતે તેઓ,

કઠપુતળી (Puppet) સરકાર, ડોર GBસંસદ અંગુલિએ, નાચવું પડે જ્યમ નાચ નચાવે!          (૧)


કેટલીક સત્તાઓનું વિકેન્દ્રીકરણ,

એકબીજાની એક્બીજા પરે શેહ છતાંયે, વહીવટ અને ન્યાય પણ સમાંતરે ચાલે,

બી.બી.એન્ડ સી.આઈ. રેલ્વેએ ધારેવાડા સ્ટેશને પાલનપુર અને ગાયકવાડ સ્ટેટની હદ પડે,

પાલનપુર નવાબ કરતાં ગાયકવાડ મહારાજાનું શાસન અદકેરું પ્રગતિશીલ ગણાયે!          (૨)


એકદા પાલનપુર નવાબના કો’ શાહી ફન્કશને ઈંગ્લેન્ડગમન ટાણે.

પાલનપુરથી મુંબઈ રેલ માર્ગે તેમની સલૂને સફર, મહેસાણાએ સલૂનનું અન્ય ટ્રેને શન્ટીંગ,

કોણ જાણે એવો મુડ કે નવા પ્લેટફોર્મ ભણી રસાલાસહ નવાબ પૈદલ ચાલે, વળી આ શું?

આધેડ વયનો ફેરિયો નિજ કાપડ બિછાવે પ્લેટફોર્મ ઉપરે નવાબના પ્રત્યેક પગલે!            (૩)


ગાયકવાડની હદમાં લાલ કાર્પેટ જેવા નિજ સ્વાગતે

નવાબ બેહદ ખુશ અને પૂછે પરિચય, ‘કાકા ક્યાંના અને શું નામ?’

જવાબ શીઘ્ર મળ્યો, ‘આપ નામદાર મુજ રાજા અને હું આપની રૈયત!

કાણોદરનો વતની હું અને આપના બહુમાનની તકે હું મુજ જાતને ગણું બડભાગી!’         (૪)


નવાબે તત્કાલ તો એ કાકાને એટલું જ કહ્યું કે,

’આપ વડીલને મુજ ગરીબખાને પધારવા ભાવભીનું નિમંત્રણ છે!

એકાદ મહિના પછી મુજ ખાનગી કારભારી અને અધિકારીજન આપને તેડવા આવશે,

આપ અમારા શાહી મહેમાન અને આપનું માનસન્માન કરવામાં અમે ગર્વ અનુભવીશું!’     (૫)


અને ખરે જ, એ શુભ દિવસે દરબારમાં,

માનપાનસન્માનમાં ન કશીય કમી, કાણોદર ગામ વડીલો અને દરબારીજનની હાજરીએ,

શાલ-ખેસ-પાઘડી થકી કાકાના બહુમાન ઉપરાંતે ભવ્ય શાહી ભોજનસમારંભમાં,

નવાબ વતી કારભારીએ કાકાને વિશેષ જે કંઈ જોઈએ તે માગવા તણું કર્યું એલાન!      (૬)


નવાબ, તેમનાં પરિવારજન અને દરબારીઓના આશ્ચર્યે,

કાકા માગે બસ એ જ કે ‘રૈયતને દુ:ખી ના કરજો, સંતાનની જેમ તેને સાચવજો!’

કારભારી વદે, ‘એ તો બધું બરાબર! નામદાર નવાબસાહેબની ફરજમાં એ આવે,

એ બધું થાય છે અને થશે જ; પણ માગો કંઈક અંગત લાભે જર કે જમીન!’      (૭)


‘હવે આપ સૌ જ્યારે આટલો બધો આગ્રહ કરો છો, તો

બેએક તોલા અફીણ રાખી શકું તેવી પરમીટ આપો કે જેથી ફેરી સબબે મુજ તૂટતા પગે

હું અફીણનું સેવન કરી શકું અને દવાદારૂ નિમિત્તે કોઈકને આની બે આનીભાર આપી શકું!’

‘માગી માગીને માગ્યું વડું વરદાનમાં!’ જેવો ઘાટ થયો! દરબારે હાસ્યલહેર ફરી વળી!     (૮)

* * *

સંપર્કસૂત્રો:
ઈ મેઈલ : Valibhai Musa <musawilliam@gmail.com> || મોબાઈલ : + 91-93279 55577
નેટજગતનું સરનામુ : William’s Tales (દ્વિભાષી-ગુજરાતી/અંગ્રેજી) || વલદાનો વાર્તાવૈભવ || માનવધર્મ – જીવો અને જીવવા દો

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

2 comments for “વ્યંગ્ય કવન : (૨૭) ‘માગી માગીને માગ્યું વડું વરદાનમાં!!!’

  1. August 8, 2018 at 8:46 pm

    મહારાજા, નવાબો ને કારણે અંગ્રેજોને ફાવી ગયું. કેટલી હદ્દ સુધી?

    ૧૯૪૭ના બધા રાજા, નવાબો, ૫૦૦ રજવાડા સ્વતંત્ર થઈ ગયા…

    એ હીસાબે મુહમ્મદ ગજનવી અને મુહમ્મદ ગોર તો લુંટી ચાલ્યા ગયેલ…

    ૧૯૪૭માં સૌરાષ્ટ્ર, કચ્છ અને મહેસાણામાં ખેત મજુર રોજની મજુરી માંડ બે આના હશે અને આ રાજાઓને લાખોનું સાલીયાણું….

  2. Niranjan Mehta
    August 9, 2018 at 8:57 am

    વાહ, વડું પણ સ્વાદિષ્ટ રહ્યું.

Leave a Reply to Niranjan Mehta Cancel reply

You have to agree to the comment policy.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.