ગ઼ાલિબકા અંદાજ઼-એ-બયાં : ૪૭ : સતાઇશ-ગર હૈ જ઼ાહિદ ઇસ ક઼દર …

મિર્ઝા ગ઼ાલિબ

વલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર)

સતાઇશ-ગર હૈ જ઼ાહિદ ઇસ ક઼દર જિસ બાગ઼-એ-રિજ઼વાઁ કા
વો ઇક ગુલ-દસ્તા હૈ હમ બે-ખ઼ુદોં કે તાક઼-એ-નિસ્યાઁ કા

બયાઁ ક્યા કીજિએ બેદાદ-એ-કાવિશ-હા-એ-મિજ઼ગાઁ કા
કિ હર યક ક઼તરા-એ-ખ઼ૂઁ દાના હૈ તસ્બીહ-એ-મરજાઁ કા

ન આઈ સતવત-એ-ક઼ાતિલ ભી માને મેરે નાલોં કો
લિયા દાઁતોં મેં જો તિનકા હુઆ રેશા નીસ્તાઁ કા

દિખાઊઁગા તમાશા દી અગર ફ઼ુર્સત જ઼માને ને
મિરા હર દાગ઼-એ-દિલ ઇક તુખ઼્મ હૈ સર્વ-એ-ચરાગ઼ાઁ કા

કિયા આઈના-ખ઼ાને કા વો નક઼્શા તેરે જલ્વે ને
કરે જો પરતવ-એ-ખ઼ુર્શીદ આલમ શબનમિસ્તાઁ કા

મિરી તામીર મેં મુજ઼્મર હૈ ઇક સૂરત ખ઼રાબી કી
હયૂલા બર્ક઼-એ-ખ઼િર્મન કા હૈ ખ઼ૂન-એ-ગરમ દહક઼ાઁ કા

ઉગા હૈ ઘર મેં હર સૂ સબ્જ઼ા વીરાની તમાશા કર
મદાર અબ ખોદને પર ઘાસ કે હૈ મેરે દરબાઁ કા

ખ઼મોશી મેં નિહાઁ ખ઼ૂઁ-ગશ્તા લાખોં આરજ઼ૂએઁ હૈં
ચરાગ઼-એ-મુર્દા હૂઁ મૈં બે-જ઼બાઁ ગોર-એ-ગ઼રીબાઁ કા

હનૂજ઼ ઇક પરતવ-એ-નક઼્શ-એ-ખ઼યાલ-એ-યાર બાક઼ી હૈ
દિલ-એ-અફ઼સુર્દા ગોયા હુજ્રા હૈ યૂસુફ઼ કે જ઼િંદાઁ કા

બગ઼લ મેં ગ઼ૈર કી આજ આપ સોતે હૈં કહીં વર્ના
સબબ ક્યા ખ઼્વાબ મેં આ કર તબસ્સુમ-હા-એ-પિન્હાઁ કા

નહીં માલૂમ કિસ કિસ કા લહૂ પાની હુઆ હોગા
ક઼યામત હૈ સરિશ્ક-આલૂદા હોના તેરી મિજ઼્ગાઁ કા

નજ઼ર મેં હૈ હમારી જાદા-એ-રાહ-એ-ફ઼ના ગ઼ાલિબ
કિ યે શીરાજ઼ા હૈ આલમ કે અજ્જ઼ા-એ-પરેશાઁ કા

 

* * *

શબ્દાર્થ

સતાઇશ-ગર= પ્રશંસક; જ઼ાહિદ= સંયમી, પરહેજગાર; બાગ઼-એ-રિજ઼વાઁ= જન્નત, સ્વર્ગ; રિજ઼વાઁ= જન્નતનું રક્ષણ કરનાર ફરિસ્તાનું નામ; બે-ખ઼ુદ= ભાન વગરનો, આત્મલીન; તાક઼-એ-નિસ્યાઁ= ગોખલામાં મુકેલી વસ્તુ ભૂલી જાય; બેદાદ= જુલ્મ, અન્યાય; કાવિશ-હા-એ-મિજ઼ગાઁ= આંખોનો પલકારો; ક઼તરા-એ-ખ઼ૂઁ= લોહીનું ટીપું; દાના= માલા (તસ્બીહ)નો મણકો (પારો); તસ્બીહ-એ-મરજાઁ= પરહેજગાર ધાર્મિક વડાની તસ્બીહ; સતવત-એ-ક઼ાતિલ= કાતિલ (માશૂક)નો રુઆબ; ન આઈ સતવત-એ-ક઼ાતિલ ભી માને મેરે નાલોં કો= મારી દર્દભરી ફરિયાદને રોકી ન શકી; દાગ઼-એ-દિલ= દિલનો ડાઘ; તુખ઼્મ= બીજ; સર્વ-એ-ચરાગ઼ાઁ= દીપકોથી ઝગમગતું ઝાડ; આઈના-ખ઼ાન= આઈના જડેલું ઘર; નક઼્શા= હાલત; જલ્વે= નૂર, કાંતિ; પરતવ-એ-ખ઼ુર્શીદ= સૂરજની રોશની, કિરણો; આલમ= હાલત, દશા; શબનમિસ્તાઁ= ઝાકળનાં બિંદુઓથી ભરેલી જગ્યા; તામીર= બનાવટ, રચના; મુજ઼્મર= છુપાયેલી; હયૂલા= તત્ત્વ, ધાતુ; બર્ક઼-એ-ખ઼િર્મન= ખળા ઉપર પડનારી વીજળી; દહક઼ાઁ= કિસાન, ખેડૂત; હર સૂ= હર તરફ; સબ્જ઼ા= ઘાસ; તમાશા કર= તમાશો જો; મદાર= આધાર; દરબાઁ= ઘરનો રખેવાળ; ખ઼મોશી= મૌન; નિહાઁ= છુપાયેલી; ખ઼ૂઁ-ગશ્તા= જેમનું ખૂન થઈ ચૂક્યું હોય; ચરાગ઼-એ-મુર્દા= બુઝાયેલો દીપક; ગોર-એ-ગ઼રીબાઁ= કાબ્રસ્તાન; હનૂજ઼= હાલ, હાલ સુધી; પરતવ-એ-નક઼્શ-એ-ખ઼યાલ-એ-યાર= માશૂકની યાદની કિરણ; દિલ-એ-અફ઼સુર્દા= હોલાવાયેલું દિલ ગોયા= જેમ; હુજ્રા= કોઠરી, કોટડી; યૂસુફ઼= એક પયગંબર કે જે ખૂબસુરત હતા. ભાઈઓએ ઈર્ષાથી દગો કર્યો. મિસરના બજારમાં ગુલામ તરીકે વેચાયા. ઝુલેખા તેમના ઉપર આશિક થઈ ગઈ. જિંદગીનો મોટો ભાગ કેદમાં વિતાવ્યો.; જ઼િંદાઁ= કેદખાનું; ગ઼ૈર= દુશ્મન, અજનબી, પ્રેમિકાનો બીજો પ્રેમી; તબસ્સુમ-હા-એ-પિન્હાઁ= છુપી મુસ્કુરાહટ, હલ્કી મુસ્કાન; ક઼યામત= પ્રલય, અત્યાચાર, જુલ્મ; સરિશ્ક-આલૂદા= આંસુઓથી તર; મિજ઼્ગાઁ= આંખની પલક; જાદા-એ-રાહ-એ-ફ઼ના= મોતનો રસ્તો; શીરાજ઼ા= વિખરાયેલી ચીજોની એકત્રતા; આલમ= દુનિયા; અજ્જ઼ા-એ-પરેશાઁ= વિખરાયેલા ટુકડા;

* * *

ઋણસ્વીકાર :

(૧) મૂળ ગ઼ઝલ (હિંદી લિપિ) અને શબ્દાર્થ માટે શ્રી અલી સરદાર જાફરી (દીવાન-એ-ગ઼ાલિબ)નો…
(૨) http://www.youtube.com વેબસાઇટનો…
(૩) http://techwelkin.com/tools/transliteration/ (દેવનગરી-ગુજરાતી સ્ક્રીપ્ટ કનવર્ટર)

* * * * *

શ્રી વલીભાઈ મુસાનાં સંપર્કસૂત્ર:

ઈ મેઈલ – musawilliam@gmail.com ||મોબાઈલ : + 91-93279 55577

નેટજગતનું સરનામુઃ

William’s Tales (દ્વિભાષી-ગુજરાતી/અંગ્રેજી) ||  વલદાનો વાર્તાવૈભવ | | માનવધર્મ – જીવો અને જીવવા દો

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Leave a Reply

You have to agree to the comment policy.