મિર્ઝા ગ઼ાલિબ
વલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર)

નાલા જુજ઼ હુસ્ન-એ-તલબ ઐ સિતમ-ઈજાદ નહીં
હૈ તક઼ાજ઼ા-એ-જફ઼ા શિકવા-એ-બેદાદ નહીં

ઇશ્ક઼-ઓ-મજ઼દૂરી-એ-ઇશરત-ગહ-એ-ખ઼ુસરવ ક્યા ખ઼ૂબ
હમ કો તસ્લીમ નિકો-નામી-એ-ફ઼રહાદ નહીં

કમ નહીં વો ભી ખ઼રાબી મેં પે વુસઅત માલૂમ
દશ્ત મેં હૈ મુઝે વો ઐશ કિ ઘર યાદ નહીં

અહલ-એ-બીનશ કો હૈ તૂફ઼ાન-એ-હવાદિસ મકતબ
લત્મા-એ-મૌજ કમ અજ઼ સૈલી-એ-ઉસ્તાદ નહીં

વાએ મહરૂમી-એ-તસ્લીમ-ઓ-બદા હાલ-એ-વફ઼ા
જાનતા હૈ કિ હમેં તાક઼ત-એ-ફ઼રયાદ નહીં

રંગ-એ-તમકીન-એ-ગુલ-ઓ-લાલા પરેશાઁ ક્યૂઁ હૈ
ગર ચરાગ઼ાન-એ-સર-એ-રહ-ગુજ઼ર-એ-બાદ નહીં

સબદ-એ-ગુલ કે તલે બંદ કરે હૈ ગુલચીં
મુજ઼્દા ઐ મુર્ગ઼ કિ ગુલજ઼ાર મેં સય્યાદ નહીં

નફ઼ી સે કરતી હૈ ઇસબાત તરાવિશ ગોયા
દી હૈ જા-એ-દહન ઉસ કો દમ-એ-ઈજાદ નહીં

કમ નહીં જલ્વાગરી મેં તિરે કૂચે સે બહિશ્ત
યહી નક઼્શા હૈ વલે ઇસ ક઼દર આબાદ નહીં

કરતે કિસ મુઁહ સે હો ગ઼ુર્બત કી શિકાયત ‘ગ઼ાલિબ’
તુમ કો બે-મહરી-એ-યારાન-એ-વતન યાદ નહીં

 

* * *

શબ્દાર્થ :

નાલા= આર્તનાદ; જુજ઼= સિવાય; હુસ્ન-એ-તલબ= ખૂબસૂરતીથી માગવું; સિતમ-ઈજાદ= અત્યાચારી; તક઼ાજ઼ા-એ-જફ઼ા= અત્યાચાર કરવાનો તકાજો (માગણી, ઉઘરાણી); શિકવા-એ-બેદાદ= અત્યાચારની શિકાયત; ઇશરત-ગહ-એ-ખ઼ુસરવ= ખુસરો (ઈરાનનો બાદશાહ)નું વિલાસ ભવન; તસ્લીમ= સ્વીકૃત; નિકો-નામી-એ-ફ઼રહાદ=ફરહાદની નેકનામી; વુસઅત= વિસ્તાર; દશ્ત= જંગલ, મેદાન; અહલ-એ-બીનશ= બુદ્ધિમાન; તૂફ઼ાન-એ-હવાદિસ= વિપત્તીઓની અધિકતા; મકતબ= પાઠશાળા; લત્મા-એ-મૌજ= લહેરોનો થપેડો; કમ અજ઼ સૈલી-એ-ઉસ્તાદ= ગુરુના તમાચાથી ઓછું; વાએ= હાય અફસોસ; મહરૂમી-એ-તસ્લીમ=અમારી સ્વીકૃતિ કે જે માશૂકની કૃપાથી વંચિત છે; બદા હાલ-એ-વફ઼ા= વફાની દુર્ગતિ; તાક઼ત-એ-ફ઼રયાદ= આર્તનાદની શક્તિ; રંગ-એ-તમકીન-એ-ગુલ-ઓ-લાલા= ફૂલોના અહંકારનો રંગ; ચરાગ઼ાન-એ-સર-એ-રહ-ગુજ઼ર-એ-બાદ= પવનના પંથનો દીપક; સબદ-એ-ગુલ= ફૂલોની ટોપલી; ગુલચીં= ફૂલ તોડવાવાળો; મુજ઼્દા= શુભ સમાચાર; મુર્ગ઼= ચીડિયા, બુલબુલ; સય્યાદ= વ્યાધ, શિકારી; નફ઼ી= નકાર; ઇસબાત= સ્રાવ, નીતરવું; ગોયા= જેમ કે, માનો; જા-એ-દહન= મોંઢાની જગ્યા; દમ-એ-ઈજાદ= સૃષ્ટિનો સમય; જલ્વાગરી= રોનક, શોભા; કૂચે= ગલી; વલે= કિંતુ; ગ઼ુર્બત= પ્રવાસ; બે-મહરી-એ-યારાન-એ-વતન= દેશવાસી મિત્રોની બેવફાઈ

* * *

ઋણસ્વીકાર :

(૧) મૂળ ગ઼ઝલ (હિંદી લિપિ) અને શબ્દાર્થ માટે શ્રી અલી સરદાર જાફરી (દીવાન-એ-ગ઼ાલિબ)નો…
(૨) http://www.youtube.com વેબસાઇટનો…
(૩) http://techwelkin.com/tools/transliteration/ (દેવનગરી-ગુજરાતી સ્ક્રીપ્ટ કનવર્ટર)

* * * * *

શ્રી વલીભાઈ મુસાનાં સંપર્કસૂત્ર:

ઈ મેઈલ – musawilliam@gmail.com ||મોબાઈલ : + 91-93279 55577

નેટજગતનું સરનામુઃ

William’s Tales (દ્વિભાષી-ગુજરાતી/અંગ્રેજી) ||  વલદાનો વાર્તાવૈભવ | | માનવધર્મ – જીવો અને જીવવા દો

Print Friendly
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmailFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmailby feather

1 Comment

  • pragnajuvyas says:

    નાલા જુજ઼ હુસ્ન-એ-તલબ ઐ સિતમ-ઈજાદ નહીં
    હૈ તક઼ાજ઼ા-એ-જફ઼ા શિકવા-એ-બેદાદ નહીં
    મસ્ત મત્લા થી શરુઆત કરી ગઝલ માણતા તેમના જીવનના અનેક પ્રસંગો યાદ આવ્યા
    મક્તાએ ગ઼ાલિબસાહેબની જીંદગીનો આ પ્રસંગ યાદ કરાવ્યો- મિર્ઝા ગ઼ાલિબને કર્નલ બરુન પાસે લાવવામા આવ્યા.
    તેમણે પૂછ્યું ;’વૅલ તુમ મુસલમાન…’
    ગ઼ાલિબે કહ્યું-‘આધા’
    કર્નલે કહ્યું-‘આનો શો અર્થ છે?’
    ગ઼ાલિબે કહ્યું;’હું શરાબ પીઉં છું પણ સૂઅર ખાતો નથી…અને તેમને છોડી દેવાયા !
    તેમણે કહ્યું-‘ ग़ालिब, नदीम ए दोस्त से आती है बू ए दोस्त मशगूल ए हक़ हूँ बन्दगी ए बूतराब में छोड़ा ना रश्क ने कि तेरे घर का नाम लूँ हर इक से पूछ्ता हूँ कि जाऊँ किधर को मैं ग़ालिब तुमको बेमेहरी ए यारान ए वतन याद ..
    કરતે કિસ મુઁહ સે હો ગ઼ુર્બત કી શિકાયત ‘ગ઼ાલિબ’
    તુમ કો બે-મહરી-એ-યારાન-એ-વતન યાદ નહીં
    ધન્યવાદ સંકલનકાર વલીભાઇ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Powered By Indic IME